Muzische vorming

1. Kerngedachten

Kinderen zoeken naar tekens om hun relatie tot de werkelijkheid te verduidelijken: ze bepalen een code met stippen, vlekken, krabbels, schreeuwen, Spontaan zullen zij hun voorkeur laten blijken voor bepaalde tekens. De speelse uitdrukking met eigen tekens vinden we terug in de beeld-, klank-, lichaams-, woord-, kunst- en mediataal.

Kinderen communiceren met tekens, gebaren, bewegingen, kleuren, vormen, klanken en geluiden die door henzelf of anderen zijn bedacht om impressies te vertalen, te herkennen en te begrijpen. Muzisch zijn, als middel om te communiceren en zich uit te drukken, evolueert samen met het denken van de kinderen. Door snelle veranderingen in hun denken zullen hun mededelingen duidelijker worden, hun manier van uitdrukken rijker en hun nauwkeurigheid groter.

Muzische vorming reikt kinderen mogelijkheden aan om hun leefwereld te begrijpen. Ze maakt kinderen bewust van hun eigen bekwaamheden. Ze geeft hen vreugde en plezier in zelfexpressie en verruimt hun vaardigheden. Hierbij worden waarden afgetast, verbeelding en creativiteit gekoesterd, technische inzichten verworven. Deze waarden zullen ze zelf vanuit hun persoonlijke, kritische betrokkenheid evalueren. Zo ontwikkelen ze een esthetische dimensie. Via muzisch handelen ontwikkelen zij met andere woorden een kritische houding en een persoonlijke smaak.

De inzichten die kinderen krijgen in menselijke, sociale en culturele relaties evolueren samen met hun muzisch zijn. Gesensibiliseerd door dit muzisch handelen beseffen ze hun verantwoordelijkheid tegenover hun omgeving. Zij kunnen bewust hun voorkeur bepalen, verwoorden en verduidelijken. Als zij vertrouwd raken met het muzisch handelen van zichzelf maar ook van leeftijdgenoten, dan betekent dit meteen een stimulans om zich spontaan in te leven in cultuur en in de wereld van de kunst, de vormgevers en de kunstenaars. Door ervaringen met de beeld- en de klanktaal kunnen zij alert omgaan met de media. Zij weten dat de maatschappij beeld en klank gebruikt voor allerlei zaken, zeker niet alleen voor cultuur en kunst.

Muzische Vorming speelt dus een belangrijke rol in het ontwikkelingsproces van alle kinderen, niet enkel op het gebied van kennis en vaardigheden, maar ook op het vlak van de attitudes. Groeien in muzisch zijn is een doorlopend proces. Net zoals jonge kinderen een steeds ruimere bewustwording ontwikkelen van hun omgeving (mens, dier, zaak, kunst en media), evolueren zij ook op muzisch gebied.

Kortom, door muzisch handelen in het onderwijs kansen te geven, verwerven de kinderen niet enkel elementaire kennis, inzichten en vaardigheden, maar vooral attitudes om het kunstzinnige in de wereld in het algemeen en inzake zelfexpressie in het bijzonder te bekijken, beluisteren, interpreteren, ontwerpen en maken.

2. Domeinen

Ondanks het principe van de ondeelbaarheid van het muzische, als een geheel vervat in het groei- en leerproces, zijn de eindtermen ingedeeld in afzonderlijke domeinen.

Beeld

De kinderen realiseren de kansen om met de beeldtaal nieuwe beelden te verzinnen, te maken en te vormen. Zij interpreteren en evalueren deze nieuwe beelden. Zo verwerven ze inzicht in een breed scala van beeldende processen, materialen en technieken en zijn ze in staat die te toetsen aan kunst, het werk van vormgevers en kunstenaars.

Het onderwijs in het domein "beeld" duidt hier met andere woorden op de beeldende signalen in hun omgeving in het algemeen en in de kunstzinnige wereld in het bijzonder.

Muziek

De kinderen realiseren hun kansen om muzikaal actief deel te nemen aan het maken, het beluisteren, het reageren op en het zelf samenstellen van klanken en geluiden. Zo kunnen ze hun bekwaamheden muzikaal verwezenlijken. Met plezier experimenteren zij met klank en geluid. Ze schrikken niet terug voor het verwerven van de nodige vaardigheden. Ze toetsen hun uitingen aan de reële wereld van de muziek: ze beluisteren opnames, volgen een concert, voeren een gesprek met een muzikant, leren instrumenten kennen, enz.

Het onderwijs in het domein "muziek" onderzoekt met andere woorden het muzikale in de wereld in het algemeen en de muzikale beleving in het bijzonder.

Drama

De kinderen realiseren hun kansen om vanuit een natuurlijk proces en evolutie door de woordtaal ideeën en gevoelens over te brengen met de expressie van de stem, het gebaar en de bewegingen in reële of verzonnen situaties. Daardoor onderzoeken zij vaardigheden en technieken om de ideeën en gevoelens maximaal te uiten. Zij toetsen hun uitingen aan de reële wereld van drama, toneel, voordracht, film, poppentheater.

Het onderwijs in het domein "drama" legt hier met andere woorden accenten op de wereld van de podiumkunsten in het algemeen en de dramatische spelvormen in het bijzonder.

Beweging

De kinderen passen met inzicht de expressieve waarde van dans en beweging toe met hun eigen lichaamstaal en vergelijken haar met de reële wereld van beweging, dans en ballet.

Het onderwijs in het domein "beweging" opent hier met andere woorden de weg naar de wereld van dans en van de lichaamstaal in het algemeen en van beheerst bewegen in het bijzonder.

Media

De kinderen krijgen de kans om audiovisuele boodschappen en signalen te selecteren, te onderscheiden en te overwegen. Zij begrijpen en interpreteren de communicatiemiddelen en hun samenstellingen van beeld en geluid. Zij realiseren de mogelijkheden om zelf met fototoestel, videocamera, microfoon, cassetterecorder, enz. te communiceren en te reflecteren over de opname.

Het onderwijs in het domein "media" verwijst hier met andere woorden naar de audiovisuele boodschappen in hun omgeving in het algemeen en naar de mediawereld in het bijzonder.